Pomocna dłoń #5: Marta Mordarska – Dyrektor Małopolskiego Oddziału PFRON

wpis w: Aktualności, Blog | 0

Zapraszamy do lektury wywiadu z Dyrektor Małopolskiego Oddziału PFRON – Martą Mordarską, która w ramach cyklu “Pomocna dłoń” zechciała opowiedzieć nam o działalności jednaj z najistotniejszych dla społeczności osób z niepełnosprawnościami organizacji.

Od ilu lat działa już PFRON? 

Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych został utworzony na mocy ustawy z 9 maja 1991 r. o zatrudnianiu i rehabilitacji zawodowej osób niepełnosprawnych. PFRON powstał jako fundusz celowy, służący dystrybucji środków pochodzących głównie z wpłat od pracodawców, którzy nie osiągnęli określonego w ustawie wskaźnika zatrudnienia osób niepełnosprawnych. Środki te od początku były przeznaczane na finansowanie rehabilitacji zawodowej, leczniczej i społecznej osób z niepełnosprawnością. 27 sierpnia 1997 r. Sejm uchwalił ustawę o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, która do dziś stanowi podstawę działania PFRON.

Jaka misja przyświeca pracownikom PFRON-u? 

Misją PFRON jest tworzenie warunków ułatwiających Osobom z Niepełnosprawnościami pełne uczestnictwo w życiu zawodowym i społecznym. Pracujemy dla osób niepełnosprawnych. Ułatwiamy podjęcie pracy i życie wśród innych ludzi, w rodzinie i społeczeństwie. Naszym celem jest wyrównywanie szans i poszanowanie praw osób niepełnosprawnych. Będąc pracownikami PFRON dbamy o usuwanie barier w życiu codziennym, nauce, pracy i pełnieniu ról społecznych.

Jakie działania prowadzą Państwo, aby polepszyć sytuację osób z różnymi  niepełnosprawnościami ? 

Wspieramy osoby niepełnosprawne. Prowadzimy partnerską współpracę z samorządami i dzięki temu docieramy do osób, które najbardziej potrzebują naszej pomocy. Pomagamy osobom z różnymi potrzebami. Co roku Fundusz ogłasza konkursy na działania, które rozwiązują problemy osób z różnymi potrzebami. Wybieramy organizacje, które są w tym najlepsze. Płacimy za pobyt uczestników w warsztatach terapii zajęciowej. Ponosimy koszty zatrudnienia w zakładach aktywności zawodowej. Troszczymy się o utrzymanie miejsc pracy. Fundusz przekazuje dopłaty do pensji pracowników. Pomagamy przedsiębiorcom i rolnikom płacić składki ZUS. Budżet PFRON tworzą wpłaty od pracodawców oraz dotacja z budżetu państwa. Odpowiedzialnie wydajemy powierzone nam pieniądze. Oddział Małopolski PFRON działa skutecznie. Dbamy o sprawną i rzetelną obsługę wszystkich wniosków. Wychodząc naprzeciw potrzebom beneficjentów Fundusz stworzył internetowy System Obsługi Wsparcia, a obecnie trwają prace nad platformą iPFRON+, przez którą będzie można zwrócić się do nas o pomoc.

Na jaki rodzaj wsparcia z Państwa strony, mogą liczyć uczniowie, studenci niewidomi, bądź słabowidzący? Czy Pani zdaniem coraz więcej osób z niepełnosprawnością wzroku korzysta ze wsparcia funduszu PFRON? 

Pomagamy osobom z różnymi potrzebami. Osoby z dysfunkcją narządu wzroku mogą korzystać z wielu form wsparcia ze środków PFRON. Pomoc osobom indywidualnym udzielana jest poprzez Miejskie Ośrodki Pomocy Społecznej i Powiatowe Centra Pomocy Rodzinie. Osoby z niepełnosprawnością korzystają z dofinansowanie do turnusów rehabilitacyjnych, dofinansowanie do środków ortopedycznych, pomocniczych, dofinansowania do sprzętu rehabilitacyjnego, do likwidacji barier architektonicznych oraz do nauki. Pomoc w uzyskaniu wykształcenia na poziomie wyższym przede wszystkim adresowana jest do osób ze znacznym i umiarkowanym stopniem niepełnosprawności, pobierających naukę w szkole wyższej, w kolegium czy w szkole policealnej a także dla osób, które przewód doktorski otworzyły poza studiami doktoranckimi. W bieżącym roku znacząco ułatwiliśmy osobom niepełnosprawnym ubieganie się o pomoc w ramach programu Aktywny samorząd, gdyż od 1 marca br., wnioski można składać elektronicznie przez Internet w Systemie Obsługi Wsparcia ( SOW). Jest to to bardzo duże ułatwienie w składaniu wniosków w szczególności w okresie pandemii. Dysponując danymi, od realizatorów programu “Aktywny samorząd”, w 2019 r. w Małopolsce przeszło 250 osób z dysfunkcją wzroku otrzymało dofinansowania do sprzętu elektronicznego wraz z jego oprogramowaniem. W 2018 roku z tej pomocy skorzystało 189 osób. 

Poza “Aktywnym Samorządem” mamy projekty komplementarne. Jednym z nich jest projekt „Absolwent”, który znakomicie funkcjonuje w Małopolsce, realizujemy 5 umów. Jest to program, który pomaga odnaleźć się na rynku pracy. Daje możliwość staży, stypendiów pomostowych, kontaktu z pracodawcą, najczęściej na otwartym rynku pracy, co jest olbrzymią wartością. Część z tych młodych ludzi, znakomicie, bo przede wszystkim samodzielnie, radzi sobie na rynku pracy, ale są też osoby, które na ten moment tego wsparcia potrzebują. Miło jest popatrzeć na różne nowe formy aktywności zawodowej – młodzi ludzie mają bardzo ciekawe pomysły na swoją przyszłość, zakładają własne działalności, podejmują pracę w administracji publicznej lub w firmach prywatnych. „Absolwent” daje możliwość uzyskania wsparcia aż do 60 miesięcy od ukończenia szkoły wyższej, co najważniejsze – niczego nie narzuca, każdy może realizować swoją indywidualną ścieżkę kursów, szkoleń, staży. To daje wspaniałe rezultaty w postaci wchodzenia na otwarty rynek pracy. Wiem, że wśród beneficjentów są także osoby z dysfunkcją narządu wzroku.

Mamy w Małopolsce bardzo prężnie działające jednostki samorządu terytorialnego, co przekłada się m.in. na liczbę wniosków składanych w Programie Wyrównywania Różnic Między Regionami. Programy takie jak Aktywny Samorząd, działania w ramach Dostępność +, Absolwent czy duże projekty realizowane w ramach zadań zlecanych przez organizacje pozarządowe oferują wiele możliwości wsparcia dla osób niewidomych i słabowidzących. Jest także wsparcie finansowe oferowane pracodawcom czy osobom samozatrudnionym. To wszystko sprawia, że komfort życia czy sytuacja na rynku pracy jest znacznie lepsza niż kilka czy kilkanaście lat temu, choć oczywiście wiele jest jeszcze do zrobienia.

Na jaki rodzaj wsparcia z Państwa strony,  mogą liczyć pracodawcy, zatrudniający osoby z dysfunkcją wzroku?

Troszczymy się o utrzymanie miejsc pracy. Zadaniem realizowanym bezpośrednio przez PFRON jest dofinansowanie do wynagrodzeń dla osoby niewidomej ze stopniem znacznym 3 150,0 zł, ze stopniem umiarkowanym 2 100,00 zł, natomiast ze stopniem lekkim 450,00 zł. Są to kwoty maksymalne i dotyczą zatrudnienia na pełny etat.  W przypadku niepełnego wymiaru czasu pracy kwoty te są proporcjonalnie pomniejszane. Kwota miesięcznego dofinansowania nie może jednak przekroczyć 75% poniesionych kosztów płacy ( jeżeli pracodawca prowadzi działalność gospodarczą lub 90 % poniesionych kosztów płacy – jeżeli pracodawca nie prowadzi działalności gospodarczej). Są również zadania realizowane ze środków PFRON przez Powiatowe Urzędy Pracy, m.in. zwrot pracodawcom kosztów przystosowania tworzonych lub istniejących stanowisk pracy do potrzeb osób niepełnosprawnych, zwrot pracodawcom kosztów wyposażenia stanowisk pracy, zwrot kosztów zatrudnienia pracowników pomagających pracownikowi niepełnosprawnemu w pracyoraz refundacja kosztów szkolenia pracowników niepełnosprawnych.Zgodnie z ostatnimi statystyki dotyczącymi pracodawców z SODiRu korzysta ponad 2500 uprawnionych pracodawców z Małopolski, na ponad 20.000 pracowników, wypłaty kwartalne ponad 63 mln zł.

Czy Pani zdaniem pracodawcy oraz różne instytucje publiczne stają się bardziej otwarte na osoby z różnymi  niepełnosprawnościami? 

Osoby z niepełnosprawnościami często bez pomocy nie są w stanie rozpocząć aktywności zawodowej. Brak ofert pracy stosownych do posiadanego wykształcenia jest dla nich również barierą do podejmowania aktywności zawodowej. Czasami nakierować trzeba również pracodawcę. Uzupełnianie systemowych rozwiązań o programy adresowane do osób niepełnosprawnych pozostających poza rynkiem pracy to jedno z zadań PFRON. Jedną z form takiego wsparcia jest program „Stabilne zatrudnienie – osoby niepełnosprawne w administracji i służbie publicznej”. Program adresowany jest do organów instytucji wykonujących zadania z zakresu administracji publicznej, jednostek samorządu terytorialnego oraz państwowych i samorządowych instytucji kultury, które zatrudniają osoby niepełnosprawne. Pomoc finansowa jest udzielana w formie dofinansowania kosztów, m.in.: wyposażenia stanowisk pracy odpowiednio do potrzeb wynikających z niepełnosprawności oraz charakteru zatrudnienia, adaptacji pomieszczeń i otoczenia zakładu pracy do potrzeb osób niepełnosprawnych oraz szkoleń beneficjentów zatrudnionych w ramach programu.Beneficjentami programu są osoby z orzeczonym znacznym lub umiarkowanym stopniem niepełnosprawności. Oddział Małopolski przez cały czas zachęca do zatrudniania osób niepełnosprawnych w instytucjach publicznych oraz korzystania ze wsparcia jakie w tym zakresie oferuje PFRON. Dzięki tej formie wsparcia, w Małopolsce zatrudnionych zostało już około 25 osób.

Zauważa Pani pozytywne efekty działalności PFRON-u? 

Jednym z wielu pozytywnych efektów działalności PFRON są projekty finansowane ze środków PFRON, a realizowane przez organizacje pozarządowe. Dobrym przykładem jest Fundacja Instytut Rozwoju Regionalnego, która prowadzi projekty mające na celu wsparcie osób niewidomych i niedowidzących m.in. ”Tyflotechniczna Platforma Medialna”. Celem projektu jest rozbudowa już działającej platformy medialnej. U podstaw inicjatywy leży, podkreślana przez same osoby z dysfunkcją wzroku, potrzeba pogłębiania umiejętności, niezbędnych do korzystania z dorobku kultury i nauki, a tym samych do poszerzania wiedzy, podnoszenia poziomu wykształcenia i kompetencji. Dzięki istnieniu wymienionych mediów osoby z niepełnosprawnością wzroku mogą na bieżąco zapoznać się z dostępną na polskim rynku ofertą oraz wybierać sprzęt komputerowy i oprogramowanie zgodnie z potrzebami posiadanej dysfunkcji i wymaganiami funkcjonalnymi, a tym samym zyskają narzędzia, dzięki którym będą mogły efektywnie uczyć się i pracować. W ramach projektu dostępne czasopismo „Tyfloświat” dociera do uczelni wyższych, bibliotek, szkół masowych, integracyjnych, specjalnych oraz organizacji skupiających osoby z dysfunkcją wzroku, a także do samych osób niewidomych i słabowidzących i ich otoczenia. Planowana liczba uczestników projektu to aż 10 300 – w tym organizacje i instytucje świadczące wsparcie osobom z niepełnosprawnościami i ich otoczeniu oraz  10 000  osób niepełnosprawnych. Łączna kwota dofinansowania ze środków PFRON trzyletniego projektu FIRR to blisko 900 tys. zł. 

PFRON jest również liderem projektu „Budowa kompleksowego systemu szkolenia i udostępniania osobom niewidomym psów przewodników oraz zasad jego finansowania”, zwanym również projektem aPSYstent. Celem projektu jest stworzenie warunków do podniesienia poziomu integracji społecznej osób z niepełnosprawnością wzroku, poprzez opracowanie i przetestowanie kompleksowego systemu służącego zapewnieniu osobom niewidomym w Polsce dostępu do psów przewodników oraz włączenie go do polityk publicznych w obszarze rehabilitacji społecznej osób niewidomych w okresie od stycznia 2019 do grudnia 2022 roku. Projekt jest elementem rządowego programu Dostępność Plus.

Obserwując społeczeństwo na przestrzeni lat, dostrzega Pani pozytywne zmiany dotyczące świadomości społeczeństwa o specjalnych potrzebach  i specyfice życia osób z niepełnosprawnościami? 

Dostrzega się pozytywne zmiany dotyczące świadomości społeczeństwa, jednak jest to sfera, nad którą trzeba przez cały czas pracować. Wsłuchujemy się w głosy różnych środowisk osób z niepełnosprawnościami i reagujemy na Ich potrzeby. Oddział Małopolski PFRON nieustannie prowadzi pozytywne działania mające na celu zwrócenie uwagi na sytuację osób z niepełnosprawnościami, m.in. osób niewidomych i słabowidzących. Prowadzimy i wspieramy kampanie społeczne realizowane przez organizacje pozarządowe, m.in. Fundację Nie Widząc Przeszkód. Poprzez nasze inicjatywy promujemy osoby niepełnosprawne oraz ich twórczość i osiągnięcia. Jednym z ważniejszych wydarzeń, których nieodłącznym już elementem są występy Uczniów Szkoły Muzycznej w Zespole Szkół i Placówek pn. „Centrum dla Niewidomych i Słabowidzących” w Krakowie jest Wojewódzka Gala Laureatów konkursu plastycznego „Sztuka Osób Niepełnosprawnych”. Niestety z powodu trwającej pandemii Gala i inne uroczystości, takie jak grudniowy Małopolski Dzień Osób Niepełnosprawnych zostały odwołane i odbywają się w wirtualnej formie. Mocno kibicujemy również sportowcom z dysfunkcją wzroku, m.in. krakowskiej drużynie blind footballu, za którą mocno trzymamy kciuki i śledzimy kolejne sukcesy zawodników! 

Dziękuję za wywiad i gratuluję realizacji kampanii „Mały gest – Wielkie wsparcie”. Cieszę się, że tak ważny projekt realizowany jest przy wsparciu PFRON i Województwa Małopolskiego.

Pozdrawiam całą Fundację NIE WIDZĄC PRZESZKÓD.

Marta Mordarska, Dyrektor Małopolskiego Oddziału PFRON

Udostępnij

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *